17 juli 2026
Er wordt overgediagnosticeerd.
Je moet je niet in een hokje laten duwen, je bent veel méér dan alleen je diagnose!
Tegenwoordig is toch iederéén een beetje ADHD hé?
Labels zijn geen excuus!
Je kan niet verwachten dat heel de wereld zich aanpast aan jou.
Label, hokje, etiket, stoornis, diagnose, beperking.
Mij persoonlijk maakt het niet veel uit welke naam iemand ervoor gebruikt.
Het maakt mij ook niet uit of je zegt dat ik autistisch ben of dat ik autisme heb, zelf gebruik ik het door elkaar. (Alleen de uitspraak ‘dat is nen autist’, dat vind ik dan weer niet prettig klinken)
Waar het wél om gaat:
Om rouw en verdriet.
Om alle dingen die je gemist hebt, die je nu nog mist, die je voor altijd zal missen. Om de keuzes die je maakt (vroeg in je bed kruipen bijvoorbeeld, terwijl je eigenlijk ook liever iemand zou willen zijn die sociaal is en zich thuisvoelt bij mensen en niet platligt van de migraine na een feestje). Om wat er mogelijk zou geweest zijn als je anders was geweest.
Onbegrip.
Van de wereld naar jou maar ook van jou naar de wereld. ‘Waarom doen/denken mensen zo???’ Dat is een uitspraak die ik bijna elke dag doe. (Waarop mijn man dan altijd: ‘Die denken daar niet zo over na als jij.’)
Gezien worden zoals je echt bent.
In alles wat je heel goed kan, extreem goed kan, alles waarvan je nu misschien nog niet eens ziet dat het talenten zijn, omdat je er altijd kritiek op kreeg.
‘Je bent een controlefreak.’ Neen ik zie wat er niet klopt. Neen ik voel welke woorden juist zijn. Neen ik zie wat de harmonie verstoort.
Maar ook gezien worden in alles wat je niet goed kan. En dat daar af en toe rekening mee gehouden wordt.
Ik verschiet er nog altijd zelf van hoe hard het me raakt als iemand expliciet rekening houdt met wat ik niet kan. Zoals iemand gisteren: ‘Ja ik weet dat jij niet wil bellen dus ik heb op dat papier gezet: ‘Ann niet bellen!’’ Of iemand die checkt: ‘Is het hier niet te luid? Als het te luid is, kunnen we naar ergens anders gaan hé!’
Identiteit.
Begrijpen wie je bent, hoe je bent, tot in de kern van je wezen. Als je je altijd een alien hebt gevoeld, altijd hebt gevoeld dat je er niet bij hoorde, zelfs niet doorhad wat dat was ‘je ergens thuisvoelen’, dan is een woord dat je herkent tot in je kern één van de meest deugddoende dingen die er zijn.
Laat je dus niet in de war brengen door mensen die je proberen ‘gerust te stellen’ door te zeggen dat je diagnose niet je hele zijn definieert. Het gaat juist wél om een andere manier van zijn die je hele wezen anders maakt: hoe je reageert, hoe je de wereld ervaart, interpreteert, hoe je jouw inbreng ziet, welke dingen je ziet ontbreken enzovoorts.
Validatie.
Neen mannekes wij gebruiken onze diagnose niet als excuus. We gebruiken onze diagnose als validatie.
Validatie van de extra energie die we nodig hebben om te leven in een wereld die gericht is op de norm. Validatie van hoe we de wereld zien, dat het klopt wat we zien, ook al werd dit zoveel keer ontkend. Validatie van wat we voelen, dat het klopt wat we voelen, dat we niet flauw zijn of overgevoelig en dat we dus ook mogen vertrouwen op wat we voelen.
Daaruit volgend zelfacceptatie, zelfvergeving, mildheid.
Geen dingen meer moeten kunnen die je niet kan. Niet meer moeten verbergen wat je niet kan of waarin je anders bent.
Maar ook supergoed mogen zijn en je talenten mogen inzetten voor het grote geheel, ook al begrijpt niet iedereen dat en zijn er ook tegenreacties van mensen die de status quo willen bewaren.
En als gevolg daarvan zelfzorg.
Onze noden voelen én er voor opkomen én hulp mogen vragen én onze conclusies trekken als mensen ons herhaaldelijk tonen dat ze geen rekening kunnen of willen houden met wat we nodig hebben.
Zelfregie.
Misschien een omstreden iets maar voor mij is het neurodivergent zijn een label dat jij alleen aan jezelf kan toekennen. Iets dat jij mag herkennen bij jezelf.
Het is niet iets waarvoor je externe experten nodig hebt. Het is ook niet iets dat de externe autoriteit je mag of kan ontzeggen. JIJ mag dit onderzoeken en JIJ mag voelen wat je al dan niet herkent en wat jou deugd doet en helpt.
Zeg ik daarmee dat een diagnosetraject op niks slaat? Zeker niét!
Er is niks zo deugddoend als de validatie door een ander mens, een medemens, iemand die jou echt ziet én jou helpt jezelf nog beter te zien.
Dat is wat een goed diagnosetraject moet doen. Niét een beoordeling, niet een ‘ik moet ook nu weer presteren en goed tonen dat ik effectief dit label waard ben’.
Neen, een goed diagnosetraject helpt je jezelf te begrijpen, is een heldere spiegel die je dingen helpt zien in en over jezelf. Dingen die je misschien nog niet eens zag over jezelf, maar nu je ze wel ziet, voel je ook ‘oh dat klopt’.
Het gaat om die herkenning, dat voelen ‘dit gaat over mij’. Dat voelen ‘deze mens ziet mij’ en niét ‘ik krijg de toestemming van de wetenschap om mezelf zo te mogen noemen’.
Noem me eigenwijs (want dat ben ik ook), noem me ‘te’ eigenwijs (misschien ben ik dat ook wel), maar je gaat mij nooit kunnen overtuigen dat een ander mij beter kan kennen dan ik mezelf.
Dat een ander (sommige anderen) mij kan helpen mezelf nog beter te leren kennen? Ja, absoluut! Dat is zo deugddoend, als iemand die heldere spiegel kan zijn voor mij, een helpende vraag kan stellen, een opmerking die me mezelf beter leert kennen. Maar er zijn veel meer mensen die me juist meer in de war brengen, dus daar mogen we heel kieskeurig in zijn.
En laat ons niet doen alsof de huidige DSM diagnoses veel meer zijn dan een lijstje kenmerken bepaald door buitenstaanders op basis van een groepje mensen dat ze bestudeerd hebben en dat ze bitter weinig zeggen over onze binnenkant.
Stereotypering.
Ja een label houdt ook risico’s in, en het is belangrijk dat we dat ook beseffen. Het gevaar dat andere mensen ons in een hokje plaatsen dat niet past. Een hokje vol stereotypen. (toch interessant dat mensen zeggen ‘je mag jezelf niet in een hokje plaatsen, terwijl het in mijn ervaring altijd mensen zijn die de hokjes niet kennen, die ons in een niet passend hokje duwen)
Discriminatie.
Ik heb zelf natuurlijk de enorme luxe dat het mezelf zijn en uitkomen voor mijn neurodivergent zijn juist een voordeel is in mijn bedrijf.
Maar zelfs ik voel dat ik niet overal moet zeggen dat ik autisme heb, want dat het beeld dat mensen dan van me hebben én hun reactie op mij onmiddellijk verandert, en niet ten goede.(hallo medische wereld, om er maar eentje te noemen. Ik heb geleerd om niet te zeggen ‘ja, ik heb autisme’ maar ‘ja, ik ben ingenieur’ als artsen me raar bekijken omdat ik toekom met een heel dossier en zelf al alles heb uitgezocht. Bij ‘ja ik heb autisme’ word ik onmiddellijk niet meer serieus genomen en zelfs als bedreigend gezien. Bij ‘ja ik ben ingenieur’ knikken mensen begrijpend en hebben ze respect.)
Zelfstigma.
Ik kan niet op mijn 2 handen tellen hoe vaak iemand me al zei: ‘ja ik dacht altijd dat mensen met autisme geen empathie konden hebben en dus dacht ik dat ik geen autisme kon hebben’. Same here!
En dat zelfstigma blijft nog wat verder werken, want hoewel ik wéét en voél dat ik echt heel empathisch ben, denk ik toch nog regelmatig dat ik eigenlijk een slecht hard mens ben en zeg ik tegen mezelf ‘jamaar Ann, dat is toch eigenlijk fake bij jou hé, die empathie! Want jij hebt dat heel bewust geleerd én je hebt buiten je coachingsessies toch veel oordelen over mensen hé. En eigenlijk zorg jij ook nooit voor mensen want het is altijd maar ‘ik ben moe en ik heb rust nodig en dit kan ik niet’. (sorry mijn gremlins namen het efkens over)
Kortom. Het gaat niet om anders willen zijn.
Het gaat om eindelijk gezien worden voor wie je bent. Door jezelf en door anderen.
Because there is comfort in knowing
you are a normal zebra,
not a strange horse.
Voilà vanaf morgen heb ik vakantie. Ik ga uitslapen. En lezen. En naar de koers en de atletiek kijken. En een dagje naar zee. En in mijn tuin werken. (dat laatste is van moetens want anders overwoekert hij weer en is al mijn werk van vorig jaar verloren)
Heel graag tot in september!
(ik heb een leuke out of office dus mail me gerust, dat mag ook gewoon zijn om mijn out of office te kunnen lezen )
Ann
P.S. Voor wie het mag interesseren: mijn gratismaarkeiwaardevol webinar ‘Neurodivergent floreren in je werk’ staat nog tot en met 31 augustus online. Perfect voor onder een palmboom of op je balkon met je voeten in een kom water of in de kelder omdathetdaarhetkoelste is.
Het webinar vind je via deze link.
P.P.S. Wil je zien of ik in het echt ook zo tof ben kijken of ik jou verder kan helpen, bij het verschil dat jij alleen kan maken? Met ontdekken wat je missie is bijvoorbeeld, en kijken welke jobs echt bij jou kunnen passen, of met je handleiding vinden als neurodivergent mens, het uitbouwen van je bedrijf, of het tackelen van al die gremlins op de weg?
Dan kan je alvast een (gratis en vrijblijvend) online kennismakingsgesprek inplannen, mijn agenda voor september staat open via deze link.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
x